สรุปกระบวนการนำเม็ดพลาสติกไปใช้งาน สามารถแบ่งออกเป็น 7 กระบวนการหลัก ตามลักษณะของผลิตภัณฑ์และวิธีการขึ้นรูปของเครื่องจักร ดังนี้ครับ
1. การฉีดขึ้นรูป (Injection Molding)
- วิธีทำงาน: หลอมเม็ดพลาสติกแล้วใช้สกรูฉีดพลาสติกเหลวด้วยแรงดันสูงเข้าสู่แม่พิมพ์สามมิติ
- เหมาะสำหรับ: ชิ้นงานที่มีรูปทรงซับซ้อน แข็งแรง และแยกเป็นชิ้นๆ
- ตัวอย่างชิ้นงาน: เก้าอี้พลาสติก กล่องถนอมอาหาร ชิ้นส่วนรถยนต์ (กันชน แผงคอนโซล) ของเล่นเด็ก
2. การเป่าขึ้นรูป (Blow Molding)
- วิธีทำงาน: หลอมพลาสติกออกมาเป็นท่อกลวง ประกบด้วยแม่พิมพ์ แล้วเป่าลมร้อนให้เนื้อพลาสติกพองขยายไปติดผนังแม่พิมพ์ (คล้ายการเป่าลูกโป่ง)
- เหมาะสำหรับ: บรรจุภัณฑ์หรือชิ้นงานที่โปร่งกลวงตรงกลาง มีปากหรือคอขวด
- ตัวอย่างชิ้นงาน: ขวดน้ำดื่ม ขวดแชมพู แกลลอนนม ถังน้ำมัน
3. การรีดขึ้นรูป (Extrusion)
- วิธีทำงาน: หลอมพลาสติกแล้วดันผ่านหน้าตัดหัวรีด (Die) ออกมาเป็นเส้นยาวอย่างต่อเนื่อง แล้วผ่านน้ำหรือลมเพื่อให้เย็นตัวลง
- เหมาะสำหรับ: ชิ้นงานที่มีหน้าตัดเท่ากันตลอดทั้งเส้น และยาวต่อเนื่อง
- ตัวอย่างชิ้นงาน: ท่อประปา (ท่อ PVC) หลอดดูดน้ำ รางสายไฟ สายยาง
4. การเป่าฟิล์ม (Blown Film Extrusion)
- วิธีทำงาน: เป็นแขนงหนึ่งของการรีด โดยดันพลาสติกเหลวออกทางหัวรีดวงแหวนแนวตั้ง แล้วเป่าลมตรงกลางให้พองตัวเป็นบอลลูนบางๆ ขนาดยักษ์ ก่อนจะถูกลูกกลิ้งหนีบและม้วนเก็บ
- เหมาะสำหรับ: ผลิตภัณฑ์ที่เป็นแผ่นพลาสติกบางมากๆ หรือถุง
- ตัวอย่างชิ้นงาน: ถุงหูหิ้ว ถุงขยะ ฟิล์มยืดถนอมอาหาร (Wrap) ฟิล์มหดห่อแพ็คสินค้า
5. การขึ้นรูปด้วยความร้อน (Thermoforming)
- วิธีทำงาน: นำแผ่นพลาสติกสำเร็จรูปมาให้ความร้อนจนนิ่ม แล้วใช้แรงดูดสุญญากาศหรือแรงกดดึงแผ่นพลาสติกให้แนบลงไปกับแม่พิมพ์
- เหมาะสำหรับ: บรรจุภัณฑ์แบบฝาเปิด ผนังบาง น้ำหนักเบา
- ตัวอย่างชิ้นงาน: หลุมใส่ไข่ (แผงไข่) แก้วน้ำดื่มพลาสติกแบบใช้แล้วทิ้ง ถ้วยโยเกิร์ต ถาดใส่อาหารแช่แข็ง
6. การหล่อขึ้นรูปหมุนเหวี่ยง (Rotational Molding)
- วิธีทำงาน: ใส่ผงพลาสติกในแม่พิมพ์ปิด นำไปเข้าตู้อบความร้อนพร้อมกับหมุนแม่พิมพ์รอบ 2 แกนหลักพร้อมกัน เพื่อให้พลาสติกละลายเคลือบผิวแม่พิมพ์ด้านในทีละชั้น
- เหมาะสำหรับ: ชิ้นงานกลวงขนาดใหญ่ หนา และไม่มีรอยต่อ
- ตัวอย่างชิ้นงาน: ถังเก็บน้ำขนาดใหญ่ (ถังน้ำบนดิน) เรือคายัค แท่นแบริเออร์กั้นถนนสีส้ม เครื่องเล่นสนามเด็กเล่นชิ้นใหญ่
7. การขึ้นรูปด้วยแรงอัด (Compression Molding)
- วิธีทำงาน: ใส่พลาสติก (มักเป็นกลุ่มเทอร์โมเซตที่ไม่ละลายซ้ำ) ลงในแม่พิมพ์โดยตรง แล้วใช้แม่พิมพ์อีกชิ้นกดทับลงมาด้วยแรงอัดและความร้อนมหาศาลเพื่อให้เนื้อพลาสติกไหลเต็มแม่พิมพ์
- เหมาะสำหรับ: ชิ้นงานที่ต้องการความหนา แข็งแกร่ง ทนความร้อนสูง และทนกระแสไฟ
- ตัวอย่างชิ้นงาน: จานชามเมลามีน สวิตช์ไฟ/เบลคเกอร์ไฟฟ้า ฝาขวดน้ำอัดลม ชิ้นส่วนผ้าเบรกรถยนต์
